กลุ่มยาขับปัสสาวะ กวาวต้น หรือ ทองกวาว

ชื่อวิทยาศาสตร์ :   Butea monosperma (Lam.) Taubชื่อพ้อง : Butea frondosa  Wild.

ชื่อสามัญ :   Flame of the Forest, Bastard Teak

วงศ์ :   Leguminosae-Papilionoideae

ชื่ออื่น :  กวาว ก๋าว (ภาคเหนือ) จอมทอง (ภาคใต้) จ้า (เขมร) ทองธรรมชาติ ทองพรหมชาติ ทองต้น (ภาคกลาง)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ส่วนที่ใช้ :  ดอก ยาง ใบ เมล็ด

สรรพคุณ : ดอก - รับประทานเป็นยาถอนพิษไข้ แก้กระหายน้ำ - ผสมเป็นยาหยอดตา แก้เจ็บตา ฝ้าฟาง - เป็นยาขับปัสสาวะ สมานแผลปากเปื่อย แก้พิษฝี ยาง - ใช้แก้ท้องร่วง ใบ - ตำพอกฝี และสิว แก้ปวด ถอนพิษ - แก้ท้องขึ้น ขับพยาธิ แก้ริดสีดวง เมล็ด  - ขับไส้เดือน - บดผสมน้ำมะนาว ทาแก้ผิวหนังอักเสบเป็นผื่นแดงและแสบร้อน ข้อควรระวัง : เนื่องจากหลักฐานทางด้านความเป็นพิษมีน้อย จึงควรที่จะได้ระมัดระวังในการใช้ และไม่ควรใช้ติดต่อกันนานๆ ด้านฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา มีรายงาน 2 ฉบับคือ รายงานผลด้านฮอร์โมนเพศหญิง ผู้วิจัยพบว่า ถ้าใช้สารสกัดด้วยแอลกอฮอล์ในขนาดตั้งแต่ 3.2 มก./กก./วัน ขึ้นไปมีผลด้านฮอร์โมนเพศหญิง รายงานเรื่องการสกัดแยกสารไดโซบิวตริน (Isobutrin) และ บิวตริน (Butrin) ซึ่งมีฤทธิ์ป้องกันอันตรายต่อตับเนื่องจากสารพิษ ได้แก่ คาร์บอน เตทตร้าคลอไรด์ และ กาแลคโตซามีน ได้ สารเคมี - สารเคมีที่พบในดอกทองกวาว คือ Pongamin (Karanin), Kaempferol, ?-sitosterol, Glabrin, Glabrosaponin, Stearic acid, Palmitic acid, Butrin, Isobutrin coreopsin, Isocoreopsin, Sulfurein monospermoside และ Isomonospermoside สารที่พบส่วนใหญ่คือสาร ซึ่งเป็นองค์ประกอบของสีดอกทองกวาว มีสารที่มีรสหวานคือ glabrin.